1830–1839
De onafhankelijkheid en de sluiting van de Schelde
Geen schip verloren in gevecht, en toch de zwaarste klap: Antwerpen werd van de zee afgesneden en bleef dat dertig jaar.
Alle conflicten › De onafhankelijkheid en de sluiting van de Schelde
Van deze periode staat nog geen vaartuig bij naam in de databank.
Toen Antwerpen zich in oktober 1830 bij de Belgische opstand aansloot, stuurde Nederland oorlogsschepen de Schelde op om elk vaartuig op contrabande te doorzoeken. Generaal Chassé, die de citadel hield, beschoot de stad op 27 oktober 1830. Met de vaart op de Schelde onder Noord-Nederlandse controle verloor Antwerpen zijn vrije toegang tot de Noordzee, en Willem I hield de blokkade de hele winter van 1830-31 vol. De Nederlandse kanonneerbootcommandant Jan van Speijk blies op 5 februari 1831 zijn eigen vaartuig op liever dan het in Belgische handen te laten vallen.
Het gevolg voor de Belgische scheepvaart was niet een reeks vergane schepen maar een wurggreep. Het Verdrag van Londen van 1839 waarborgde de vrije vaart op de Schelde, maar legde er een tol op die België moest aanvaarden. Die tol bleef drukken tot het land hem in 1863 in één keer afkocht – de Schelde Vrij!-feesten van dat jaar, vereeuwigd op een schilderij in het MAS. Van in gevecht gezonken schepen onder Belgische vlag is in deze jaren niets bekend, en dat is geen leemte in de bronnen: België had nog nauwelijks een eigen koopvaardij. Nog in 1900 telde de vloot zeven zeilschepen en drieënzeventig stoomschepen, zeventiende in de wereld.
Van dit conflict zijn geen Belgische koopvaardij- of vissersvaartuigen bij naam bekend.
Waar meer te vinden is
MAS Antwerpen (de collectie Schelde Vrij! en de Zichtbare Opslag); Canon van Vlaanderen, “De openlegging van de Schelde”; Oxford Public International Law, The Belgian Revolution and the Dissolution of the United Kingdom of the Netherlands (1830-1839).