Naar de inhoud
De Belgische Koopvaardij in oorlog · 1830–heden

Bronnen en werkwijze

Wat hier staat komt uit twee bronnen, en het verschil tussen beide wordt niet weggewerkt maar getoond.

De bemanningslijsten

Alle namen, rangen, nationaliteiten en lotgevallen komen uit een naoorlogse gedrukte bronlijst van de Belgische koopvaardij in de Tweede Wereldoorlog. Die lijst gebruikt een kruisje voor wie omkwam en een G voor wie gewond raakte, en zet de nationaliteit ernaast wanneer iemand geen Belg was.

Die tekens betekenen niet overal hetzelfde. Bij de Carlier staat het teken voor een ontsnapping naar Gibraltar, bij de Kabalo voor repatriëring naar Kongo, bij de Alexandre Andre voor wie de hele oorlog aan boord bleef. Bij de Gandia is per man genoteerd in welke reddingboot hij terechtkwam. Elk schip heeft dus zijn eigen legende, en die wordt per schip toegepast.

De aanvallen

De bemanningslijsten noemen zelden wie een schip tot zinken bracht. Die gegevens – de U-boot, haar commandant, de positie, het konvooi, de reis en de lading – komen van uboat.net. Elk schip werd gekoppeld op tonnage, datum en naam van de kapitein, niet op scheepsnaam alleen. Daardoor vielen hun Anna (Zweeds) en Sambre (Brits) terecht af: dat zijn andere schepen.

De foto's

Alle foto's komen van Wikimedia Commons en staan in het publiek domein of onder CC0. De meeste komen uit de museumcollecties van het MAS in Antwerpen, verschillende van fotograaf Louis Claes. Bij elke foto staan de fotograaf, de bewarende instelling, de licentie en een link naar het bestand.

Elk schip is apart nagekeken, want meerdere schepen dragen dezelfde naam. De foto's van de Escaut (1907), de Hainaut (1948-1961), de Ostende (1880-1919), de Limbourg (1947) en de Elisabethville (1950-1960) zijn daarom niet gebruikt: dat zijn oudere of jongere schepen met dezelfde naam.

Wie niet bij naam staat

270 opvarenden worden in de bron meegeteld maar nooit genoemd: Congolese, Arabische en Senegalese bemanningsleden, militairen en gerepatrieerde passagiers. 37 van hen kwamen om. Zij staan niet in de naamlijsten, maar wel in de tellingen, zodat de leemte zichtbaar blijft in plaats van te verdwijnen.

Personen koppelen

De bron geeft geen geboortedata. Een persoon wordt daarom enkel gekoppeld wanneer de naam letterlijk identiek is afgedrukt. Lauwereins Karel en Lauwereins Petrus blijven zo twee verschillende mannen. 210 mannen komen op meer dan één schip voor.

Vertaling

De rangen worden vertaald, maar de oorspronkelijke rang blijft tussen haakjes staan. De bron is primair materiaal en hoort leesbaar te blijven zoals hij is afgedrukt. Namen van personen en schepen worden nooit vertaald of genormaliseerd.

Eerste Wereldoorlog

Nog niet opgenomen. Deze databank behandelt voorlopig enkel 1939–1945.

Alle bronvermeldingen

Wat hieronder staat is elke bron waarnaar de gegevens verwijzen, met erbij voor hoeveel vaartuigen zij geldt.